SOONKA RAMADAN, GABOWGA IYO XANUUNADA DA’DA

 



Gabowga waxa lagu timaami karaa inuu yahay, hawl-gab gaabis ah oo ku yimaada qaar ka mida xubnaha jidhkena taasoo kordhisa inay loo nuglaado xanuuno badan.

Cadaymo kasoo baxay cilmi-baadhisyo dhawr ahi waxay isku raacsanyihiin in soonka bisha Ramadan uu saamayn togan oo la taaban karo ku leeyay ka hortaga Gabowga iyo xanuunada Da’ada.

Is-badalada ugu waawayn eek u dhaca jidhka aadamaha xiliga uu soomanyahay wax aka mid ah: -

1. Hoos u dhac ku yimaada cariyeyasha Macaanka.

2. Unugyada jidhka waxay fursad fican u helaan inay gubaan duxda badan eek u kaydsan jidhka, taasi oo muhiimad caafimaad u leh dar-yeelka hab-sami u shaqaynta wadnaha iyo xidida dhiiga.

3. Unugyada jidhka waxa u suura gasha inay ka hor-tagaan khalkhal ku yimaada hab-qaybsankooda iyo koritaankooda, tasina waxa ay aad u yaraysa suura-galnimada uu ku dhico kansar ka noocyadiisa kala duwan.

4. Waxa aad u kordha hawl-galada ay unugyada difaacu ku burburiyaan unugyada kale ee falaagay (Abobtosis) iyo la dagaalanka jidh-galeyasha (antigens)

5. Waxa badanaya xadiga dheecaanada joojiya caabuqyada (adiponectin and ghrelin)

6. Waxa yarada dheecaanada kordhiya xaraarada guud ee jidhka (thermogenesis) iyo gubashada maadooyinka orgaaniga ah (thyroid hormones and catecholamines)

Arimahan kor ku xusani dhamaantood waxa ay si toosa iyo si dadbanba uga qayb-qaataan inaanay inagu soo dag-dagin gabowga iyo xanuunada da,du iyaga oo rajinaya mudada ay sii shaqaynayaan xubno-yareyaasha ku dhex jira unugyada jidhka 

Ugu danbayn aad bay muhiim u tahay in lagu baraarugsanado wax tarka caafimaad ee Soonka inagoo ka war qabna Abaal marintisa xaga alle.

(وَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ)

Axmed-Yaasiin Ismaaciil Maxamed Axmed (Yasto)

Senior Lecturer at UOH

Comments

Popular posts from this blog

Beelaha Ay U Dhasheen Fanaaniinta Soomaaliyeed.

History of Isak Clan.

Beesha Subeer Awal Waa Reerkii Aasaasay Ururkii Waddaniga Soomaaloiyeed ee SNM.

13 Qodob Oo Ka Soo Baxay Shirka Laascaanood ee Beesha Dhulbahante, SSC.

“GOONI ISUTAAGA SOOMAALILAND OO SODON SANO JIRSATAY” AQOONYAHAN FAYSAL ROOBLE

Nabada iyo Colaada.

Halkee buu Daaran Yahay Dagaalkaygu Maalmahan? Qoraa Khadar Cabdilaahi

Jaamacadda Maakhir Afar Milyan Iyo Shan Boqol Oo Kun Ma Ku Baxday.

Fahanka Iimaanku? -