MAQAALMAAL MEDIA

 Milicsiga Dharaartii Dharaaraha 41-Guurada Curashadii SNM:  (6/4//1981kii – 6/4/2021ka) Qalinka: Boobe Yuusuf Ducaale – cankaabo@hotmail.com, cankaabo@gmail.com, www.dharaaro.net 06/04/2022ka, Hargeysa. “Gadood dhacayba sheekuu lahaa, geyfan iyo raade, Ganbo-xoorka waayaha haddii, laysu minan-guursho, Dad uun baa ma-guurtada lahaa, goobihii baxaye, Gurgurshaagu awr buu ka yahay, rarasho gaadiide, Gadh-wadeenku ruux buu ka yahay, geylan wadareede, Nin uun baa guddoonshee xil waa, laysu gororshaaye, Galladduna waxay saaran tahay, wax isu geygeyne,”  Gudgude, Hadraawi, 1990kii. Waa Dharaar…..Waa Dharaar ka mid ah Dharaaraha ugu mudan dharaaraha ay shacbigu tirsadaan. Waa Dharaar aynu ka yeelannay dharaarihii jaan ee uu inagu qasbi jiray nidaamkii inagu habsaday. Waa Dharaartii aynu ka hor geynay maalintii aynaan mahadin ee 21kii Oktoobar ee 1969kii. Dharaartani waa Dahraartii aynu ku ballaysinnay halgankii hubeysnaa ee dibuxoreynta Qaran ee aynu ku soo dhacsannay gobannimad...

 Aragtidii Cigaal ee Qalalaasaha Soomaaliya   (1929kii – 2002dii) Xuska labaatan guurada geeridii Cigaal. Qormadan waxa aan qoray 3/5/2002dii.   “Damashii aad ogaydiyo, Dhirtii baa digriyeysa, Nin kastaa ha dumaalee, Madaxweyne la doortana, Adigaa ugu da‘ weyn!“ Timacadde, 1968, Hargeysa.   Waa Qormo aan xus iyo baroor-diiqba uga dhigayo Maxamed Xaaji Ibraahin Cigaal, Madaxweynihii 2aad ee Jamhuuriyadda Somaliland.   Maalmo ka hor ayaa la soo gebagebeeyay aaskii, baroor-diiqdii iyo tacsidii Madaxweynihii hore ee Somaliland, Maxamed Xaaji Ibraahin Cigaal oo si lama filaan ah 3/5/2002dii ugu geeriyooday cisbitaal ku yaal magaalada Pretoria ee dalka South Africa. Marxuum Cigaal 6/5/2002dii ayaa si aad u sarreysa oo heer Qaran ah loogu aasay magaalada Berbera iyada oo la raacayo dardaarankiisii ahaa in aabbihii lagu ag aaso. Naxariistii Janno Alla ha siiyo, innagana dhammaanteen samir iyo iimaan ha inaga siiyo. Dhammaanteen marka aan leeyahay waxa aan uga jeedaa gaa...

  Waxa uu geeryooday sannadkii 2010, laakiin waxa uu noloshooda badbaadiyaa illaa maanta boqolaal carruur ah. Waxa uu dhalasho ahaan kasoo jeedaa gobolka Gedo ee Soomaaliya. Maalmihii noloshiisa u danbeeyay ayaa waxa uu ka sii shaqeeyay in Hargeisa laga dhiso cusbitaal ubadka lagu daweeyo. Cusbitaalka ugu wanaagsan magaalada Hargeysa tobankii sanno ee u danbeeyay waxa la yidhaa Dr Mohamed Adan Sheikh hospital. Waxa loogu magacdaray ninka aan ka warramayo ee sawirkiisu idiin muuqdo. Waa cusbitaalka kaliya ee daawayntiisu tahay lacag la'aan, uguna tayo fiican oo ay ka hawlgalaan dhakhaatiir ajaanib ah. Dawladda talyaaniga oo cusbitaalka gacanta ku haysa ayaa ku sharaftay fulinta dardaarankiisii maaddaama oo uu muddo dheer ahaa dhakhtar in badan dalkooda kasoo shaqeeyay. Dawladdii kacaanka waxa uu kasoo qabtay xilal ay ka mid yihiin:- - wasiirka caafimaadka -wasiirkii tacliinta sare - wasiirkii warfaafinta iyo xilal kale. Maxamed waxa uu dawladdii kacaanka marar badan kaga horyimi fal...

 Carshigaad Ku Qoran Tahay   Wakhtiyadda culculisiyo Waayyaha carqaladdaa Qofka caabbiyaad tahay. Cawaysyadda i ciiliyo Maalimaha cataabkaa Waxad ii carruustaa Dahri'gaagga canabka. Cabashooyin aan qabbo Nafta caawisaad tahay. Kasha caymisaad tahay Caqligaygu guushuu, Camir uu is leeyahay. Hanka iga ceshaad tahay Ceebtaan mar galli laa. Caalim nolasha kaabiyo, Caaqilkayggi baad tahay. Cashar maanka deeqo, Laga dheeggo carrafoo, Lagu caafmo baad tahay. Cir darroor ku joogtoo, Sida looga cabi lahaa, Aadmuhu cugtaad tahay. Caadaan suleekhaad Caarra dhafi'saayoo, CARSHI'GAAD KU QORAN TAHAY. Jana'daad ka tahay caan Kuwa lagu ciseeyiyo, Safka hore ciduu yahay, U calaammad baad tahay. Cag markaad yar qaadee, Kaa muuddo caraftuna, Xorar caynta goobtaa, Camal wadda hinaastoo, Callan kaad u sidda'taa. Ma cadhootid cishanoo, Farxa'daaddu waa cutub Laga barto cibaaddadda.                       Dayr jawigga carri'yoo Lagu cammal falaad...

 Biya baxa dag daga ah ee raga???     Biyaha ninka oo ku yimaado si ka dhaqsi badan sida caadiga ah xiliga galmada in ka yar 60 seconds ama hal daqiiqo ayaa loo yaqaanaa biyo baxa dag daga ah. Sida caadiga ah laga bilaabo galinta koowaad  iyo bixda biyha ninka mudada u dhaxeyn karto  waa 5 ilaa 10 daqiiqo waa sida normal ka ah. 2018 baaritaan loo qaaday si isku dhaf ah  qiyaas ahaaa 3dii nin oo somaali ah mid ayaa qaba biya bax dag daga ah. Is badal maskaxeeed ama mid jismiyeed oo  ku yimaado ninka ayaaa kaalin weyn ka qaadata biya baxa dag daga ah taasi oo ku reebta lamaanihiisa xaalad qanac sanaan la aan ah iyo walwal lasoo darso seygeeda. Raga ayaa badaanaa  ka xishooda ama  kagaabsada iney xaladaan oo kale kala hadlaan dhaqtar ama saaxiibo kale. BIYA BAX DAG DAGA AHAA WAA LABA NUUC #Primary type (nuuca koowaad) Waa xaalad ninku ow la kowsaday bilaawgiisii  koowaaad ee galmada marna aanan is badlin. #Secondary type. (Nuuca labaad...